Maket Yapım Aşamaları

Projenizi tanıtmak için, evinizin bir köşesini süslemek için, çocuğunuza oyuncaklar yapabilmek için ya da sadece hobi olarak hoşunuza gittiği için maket yapmak isteyebilirsiniz. Maket yapmak zevkli olduğu kadar uğraşlı ve özenli çalışma gerektiren bir iştir. Doğru ve birbirleriyle uyumlu malzemeler kullanmak, detaylı bir düşünme ve kontrol sistemiyle çalışmak gereklidir.  Malzemeleri önümüze alıp, aklımıza estiği şekilde birleştirmeyeceksek ne yapacağız? Kişiye, projeye, malzemeye göre değişkenlik gösterebilecek çalışma yöntemleri uygulamak mümkündür. Yani maket yapımında izlenmesi gereken tek bir doğru yol vardır diyemeyiz. Mimarlık eğitimine yeni başlayan veya maket yapımını hobi haline getirmek isteyenler için bir ev maketi üzerinden, kendimce taslak halinde bir yol haritası hazırlamak istedim. İşte soru ve  cevaplarımıza başlıyoruz 🙂

1- Yapacağımız maket ile ne anlatmak istiyoruz?

Evimizin duvarlarını, pencere yerlerini, odaların nerde olduğunu mu belirtmek istiyoruz; yoksa henüz tasarım aşamasında olan projemizle ne amaçladığımızı mı göstermek istiyoruz? Yani gerçekçi ve projeye uygun bir maket mi yoksa soyut, tasarımsal bir maket mi yapmak istiyoruz?

Projemizin, bittiğinde alacağı şekil, üzerinde kullanmayı düşündüğümüz materyaller gibi özelliklerini belirtmek istiyorsak, gerçekçi ve projeye uygun bir maket yapmalıyız demektir. Duvar, pencere, kapı, çatı, peyzaj düzenlemesi gibi kısımları olan bir maket yapabiliriz.

Ya da..

Detaylar, duvarların ve odaların konumları yerine, projemizin hangi özelliğini vurgulamak istiyorsak, buna uygun bir maket de yapabiliriz. Tasarımımıza başlarken, yola çıktığımız temel bir noktayı anlatmak için tasarımımızı ifade edecek bir maket hazırlayabiliriz.

2- Maketimizin ne derece detaylı ve nasıl bir görünümü olmasını istiyoruz?

Gerçekçi bir maket yapıyorsak; duvar, kapı, çatı gibi kısımları özelleştirecek farklı dokularda ve renklerde malzemeler kullanabiliriz. Çevre düzenlemesi ve binamızın tamamında el yapımı objeler kullanabiliriz. Ya da maketimizi gerçekçi görünüme sahip kaplama kağıtları ve hazır modeller ile de süsleyebiliriz. Bu tamamen tercihimize kalmış bir durumdur. Bu kararımız malzeme seçimimizi belirleyecektir.

Soyut bir maket yapıyorsak; detaylardan çok vurgulamak istediğimiz noktaya odaklanmalıyız dedik. Bunu nasıl yapacağız? Örneğin bir çok binadan meydana gelen bir yapı oluşturmak isteyebiliriz, ya da yapımızın en önemli özelliği 2 farklı bina arasında yer alması ve onların tasarımına olan uyumu olabilir. Ya da örneğin binamızın bir bölümünde bir ağaç, havuz, korunması gereken bir alan vb bölümler olabilir. Ve tasarımımızı bu bölümün çevresinde, ona uyumlu olarak şekillendirmeye başlamışızdır. İşte soyut bir makette vurgulamamız gereken yapımızın amacı, tasarımımızın başlangıç noktasıdır.  Vurgulamak istediğimiz noktalar birden fazla da olabilir. Bu durumda farklı özellikte birden fazla maket de hazırlayabiliriz.

3- Temel bir malzeme seçimi yapmalıyız. Bu seçimi neye göre yapacağız?

Gerçekçi bir maket yapıyorsak; projemizin hatlarını ortaya çıkaracak olan kısımlar duvarlar olduğundan, ilk önce duvarlar için bir malzeme seçimi yapmalıyız. Maket yaparken kullanabileceğimiz araçlarımıza bakarak, hangi malzemeler ile daha kolay çalışabileceğimize karar vermeliyiz. Maket yapımına yeni başlıyorsak ve maket bıçağı, makas, yapıştırıcı gibi temel malzemeler ile bir maket oluşturmak istiyorsak, kolay kesilebilir bir malzeme üstünde çalışmak mantıklı olacaktır.

Soyut bir maket yapıyorsak; projemizi düşündüğümüzde aklımıza ilk gelen özelliği neyse, o özellikle uyumlu olabilecek her türlü malzemeyi kullanabiliriz. Örneğin projemiz oval hatlardan oluşuyorsa esnek bir malzeme, cam cephelerden oluşuyorsa şeffaf olan bir malzeme, net hatları olmayan bir yapıysa değişik formlar alabilen oyun hamuru gibi bir malzeme kullanabiliriz.

4- Tek bir malzemeyle çalışmayacağız elbette. Başka neler kullanabiliriz? 

Gerçekçi bir maket yapıyorsak; el yapımı materyallerden oluşan bir maket için dokulu fon kartonları, boyalar, çıtalar, renkli asetatlar, tozlar ve kumlar, keçeler ve evalar, köpük toplar, folyo, tel gibi sayıları hayal gücümüz kadar fazla olan malzemelerden istediklerimizi seçebiliriz. Teknoloji ve hazır modellerden yararlanmak istiyorsak, istediğimiz desenlerdeki gerçekçi görünümlü kaplama kağıtları, model araçlar ve ağaçlar, insan figürleri, çim halılar gibi malzemeleri tercih edebiliriz. Maketimizi daha da özel bir hale getirmek istiyorsak, tasarımımıza özel modeller için 3d baskılar ile objeler oluşturan yazıcılardan yararlanabiliriz.

Soyut bir maket yapmak istiyorsak; projemizle ve seçtiğimiz temel malzemeyle uyumlu her türlü malzemeyi tasarımsal maketlerimizde de kullanabiliriz. Ancak dikkat etmemiz gereken nokta, projemizin vurgulamak istediğimiz özelliği için seçtiğimiz malzemenin önüne geçebilecek materyaller kullanmamalıyız.

5- Yapacağımız maket çalışmasının boyutlarına göre seçtiğimiz malzemelere, hangi miktarlarda ihtiyacımız olduğunu belirlemeliyiz. Ve malzemelerimizi temin etmeliyiz.

6- Projemiz ve malzemelerimiz önümüzde, maketimiz için gerekli kararları aldık, yapacağımız maketin bir görüntüsü kafamızda çoktan belirdi bile! Sıra geldi o görüntüye ulaşmak için hangi sırayla ne gibi işlemler yapmamız gerektiğine. Maketimizin yapımı sırasında gerçekleştireceğimiz işlemleri ana hatlardan detaylara doğru olacak şekilde sıralamalıyız.

7- Maketimizi oluşturacak parçaları hazırlamaya başlayacağız. Peki yapım aşamasında nelere dikkat etmeliyiz?

Maketimizi oluşturacak parçaları hazırlamaya, maketimizin şeklini belirleyecek olan duvarları ölçülerine göre kesmekle başlayabiliriz. Bu duvar parçaları üzerinde cam ve kapı boşluklarını açabiliriz. Sonrasında duvar parçalarımızı boyayabilir, kaplayabiliriz. Ve son olarak cam ve kapıları belirtmek için hazırladığımız materyalleri de ekleyerek duvarların hazırlanmasını tamamlayıp birleştirmeye geçebiliriz. Ancak bazı durumlarda duvar parçalarını birleştirdikten sonra boyamak ya da tüm duvarları malzememizi kesmeden katlayarak tek parça halinde oluşturmak gibi farklı yöntemler daha mantıklı olabilir. Hangi yöntemle çalışacağımız maketimizin görünümüne, kullandığımız malzemeye, yapacağımız işlemlere göre farklılık gösterecektir.

Yapacağımız işlemleri belirlememiz her şeyi doğru yapacağımız anlamına gelmiyor. Sonuçta ortaya temiz ve hayal ettiğimiz gibi bir maket çalışması çıkartmak istiyorsak, yapacağımız her işlemde boyut, birleştirmek üzere olduğumuz parça üzerinde yapmamız gereken tüm işlemleri tamamlayıp tamamlamadığımız, doğru yere ekleyip eklemediğimiz gibi konuları sürekli kontrol ederek ilerlemeliyiz. Maketimiz üzerinde yapacağımız bazı işlemlerin düzeltilemeyecek ve kapatılamayacak sonuçları olabilir. Bu da maketimizin yaptığımız hataların haritası gibi görünmesine neden olabilir. Maket çalışamalarının bu derece zor, detaylı, özen gerektiren çalışmalar olmalarının nedeni de bu derecede bir kontrol mekanizmasına ihtiyaç duymalarıdır. Uğraşlı ancak keyifli çalışmalar sonucunda tamamladığınız maketler size çalışmanızın karşılığını aldığınız hissini mutlaka verecektir 🙂

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Paylaş..

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir